Książka ma za zadanie wprowadzenie Czytelnika w krąg podstawowych problemów sztuki filmowej, sztuki pojmowanej jako pewna całość - od chwili narodzin po dzień dzisiejszy. Daje wgląd w jej historię - główne nurty, style, kierunki, by zobrazować tę jedyną w swym rodzaju ewolucję, w której wynalazek techniczny umożliwił i zainicjował pojawienie się nowej sztuki. Książka składa się z trzech części: Historia, Kino autorów, Kino gatunków oraz ze Słownika podstawowych pojęć filmowych.

Książka obejmuje zakres materiału od najdawniejszych inżynierów przez egipskich, mezopotamskich, świata hellenistycznego, rzymskich, wschodu i europejskich. Pojawił się także rozdział dotyczący dawnych inżynierów polskich napisany przez Bolesława Orłowskiego. Autor unika zbędnych opisów, to co ma do powiedzenia stara się przedstawić z możliwie krótki i zwięzły sposób.

"Wielkie zagadki przeszłości" to zbiór 91 esejów poświęconych różnym wydarzeniom z różnych epok, które łączy element aury tajemniczości, zagadkowości czy wręcz sensacyjności. Całość podzielono tematycznie na siedem części. I tak w rozdziale "Zaginać bez śladu" możemy się dowiedzieć np. o losach skarbów III Rzeszy czy Roula Wallenberga.
W innym rozdziale możemy prześledzić losy tajemniczych postaci, takich jak: Lawrence z Arabii czy Rasputin. W rozdziale "Pół legendy, pół prawdy" historycy próbują odpowiedzieć jak wiele z rzeczywistością historyczną mają wspólnego np. legenda o królu Arturze, przygody Robin Hooda czy Wilhelm Tella.